Saang sulok ng daigdig ka man naroon, Kabayan, BAYANI kang ituturing ng iyong Inang Bayan.
BALAGTASAN
Tuloy po kayo!TulaKwentulaSalintulaBalagtasanBlogTalasanDulaSanaysayMaikling KuwentoSali ka, KabayanKilalanin NatinUsapang OFWCartoonsAwitLarawanDoon Po Sa AminHandogKomento at punaArkibo TUNGKOL
SA SAYT NA ITO

Advertisement
affiliate_link

PANGHIHIMASOK SA BUHAY NG IBA

TANONG: DAPAT ba o HINDI DAPAT na manghimasok sa buhay ng may buhay?


Mula sa pinagsamang panulat nina:
Gonie T. Mejia — nagtanggol sa panig ng Dapat
Elvie V. Espiritu — nagtanggol sa panig ng Hindi Dapat
Rafael A. Pulmano — namagitan bilang Lakandiwa


LAKANDIWA (Pagbubukas)

Ako muna'y bumabati sa inyo ng “How do you do?”
Kung ako po ang sya namang tatanungin, “I'm fine, thank you.”
Salamat sa paanyaya ng pangkat nyo sa 'ming grupo
At sa mga merong kamay, salamat sa palakpak nyo!

Ang paksa pong tutugunin at bibigyang katanungan
Ay “Dapat ba o di dapat sa 'ting kapwa'y makialam?”
O “Dapat bang manghimasok sa buhay po ng may buhay?”
Magaan po itong tanong, sagot ang may kabigatan.

Karangalan ko po ngayong tawagin na sa tanghalan
Ang Reyna po at ang Hari nitong ating balagtasan
Ang una po, in this corner, weighing I-don't-know-how-many pounds,
Si Miss ELVIE ESPIRITU ay atin pong palakpakan.


HINDI DAPAT (Pagpupugay)

Galak akong nagpupugay, isang maligayang gabi
Sa naritong mga handsome at paris kong mga seksi
At sa aking katunggaling mukhang intsik na nalugi
Bilin ko'y magpakatatag sa aming pagtutunggali.

Sa buhay po ng may buhay ay di dapat manghimasok
Pagkat ito'y kapintasang walang gandang idudulot
Iyan po ay ang panig kong tutugunin sa kahamok
Humanda ka, katunggali, tatag mo ay masusubok.


LAKANDIWA

Sa kaliwa ko po naman ay ang kanyang katunggali
Na madalas mapatsismis na isa raw Regal Baby
GONIE MEJIA ang ngalan, matamis po kung ngumiti
Palakpakan din po natin upang tayo'y di masisi.


DAPAT (Pagpupugay)

Gonie Mejia po ang sa inyo'y gumagalang
Marapat ang makialam ang panig kong ilalaban
Kung ako ma'y magagapi ng makatang paraluman
Ang akin pong pagkatalo'y hagdanan ko sa tagumpay.

Ngunit isang kasabihan, kung ilog daw ay maingay
Tubig nito ay malabo, pagkat daw po ay mababaw
Ang dilag kung nagbabanta'y makitid daw yaong alam
Patutunayan ko ito sa kalahi ni Bakekang.


LAKANDIWA

RAFAEL A. PULMANO po naman itong inyong lingkod
Lakandiwang hahatol po sa dalawang magtutuos
Ang premyo sa magwawagi'y round trip ticket hanggang airport
Subalit ang matatalo, bukas din po'y pade-deport.

Batid ko pong nasasabik na rin kayong pagsalpukin
Ang dalawang parehas pong sa pagtula'y magagaling
Kaya itong si ELVIE po ay atin nang pagwalain
Ang hindi po papalakpak, ang buto ay maiitim!


HINDI DAPAT (Unang Tindig)

Ang gawang panghihimasok o kaya ay pakikialam
Sa buhay po ng may buhay, walang dulot kagandahan
Higit na nga kung tayo ay sapat na sa mga gulang
Yaong tama't mga mali ay atin nang nalalaman.

Tayo ay mga nilikhang may talino't pag-iisip
Kapakanang pansarili'y tayo ang nakakabatid
Mapayapang pamumuhay, kalagayang matahimik
Panatag na kalooban, ang makamta'y aking nais.

Sa ating pagsasarili ay atin ding karapatan
Mga tuntunin sa buhay ay tayo na ang gagampan
Ngunit kung ang kapwa nati'y masasabing nakikialam
Parang hindi nalulubos sa atin ang katungkulan.

Tuwiran kong sinasabi na iyang panghihimasok
Ay isa pong kamaliang hindi dapat na itulot
Malimit sa pakikialam ay nandiyan ang himutok
Pagkat hindi sa mainam kapwa mo'y mailulublob.

Dahil aking nababatid, manghimasok ay di wasto
Mentras maaga ang katunggali, umatras na at sumuko
Nang di na lang mapahiya na baka po siya'y matalo
Sa panig na tutugunin na isang pakialamero.


LAKANDIWA

Napakinggan na po ninyo ang panig ng paraluman
Ang kalaban nya po naman ang sunod na pagbibigyan
Si Gonie po ay heto na, at kahit na sya po'y ganyan
Ay talagang ganyan na sya kaya ating palakpakan!


DAPAT (Unang Tindig)

Ako muna'y manghihimasok sa kalaban kong matabil
Wala pa akong nasasabi, nais na akong pasukuin
O baka po nangangamba, akin siyang pataubin
Pagkat dapat ang makialam, malasakit po ang dahil.

Di lahat ng kaalaman ng tao ay malalawak
Hindi tayo pantay-pantay sa talino man at lakas
Halimbawang ang kapwa mo, suungin ay mapahamak
Hindi ka ba makikialam, nang siya'y maipangilag?

Hindi porke nakialam ka, ikaw na ay nanlalamang
Kundi ikaw'y naghahangad ang kapwa ay matulungan
Ang mabuting pagkatao'y nasusukat sa damayan
Makialam ka at at magsilbi, huwag sarilinin ang alam.

Marapat din pong mabatid ng makatang katagisan
Ang may gintong kalooban ay malapit sa Maykapal
Ikaw'y nagmamalasakit kung ikaw'y nakikialam
Sa isang di nakikialam, nasaan ang kabutihan?

Halimbawang sa landas ang katunggali'y naliligaw
Dahil panaho'y madilim, kutis nga ang kasingkulay
kung ako ay magkakait sa kaniya ng pakialam
Baka doon sa Banzai Cliff pulutin ang paraluman.


LAKANDIWA

Dahil kapwa walang balak patalo ang isa't isa
Hahayaan ko na silang mangawit ang mga panga
Si ELVIE ang siyang muling magtatanggol ng panig nya
Wag po kayong mahihiya, sige na po...palakpak na.


HINDI DAPAT (Ikalawang Tindig)

Mababaw ang halimbawang tinutukoy ng kalaban
Kinakaladkad ang paksa sa di dapat kapuntahan
Kung mayroon ka bang anak sa pag-aasawa na lalagay
Sa tibukin ng puso niya'y ikaw ba ang makikialam?

Sa alitang mag-asawa, kahit na ba kapitbahay
Di ka dapat makihalo, manghimasok sa usapan
Dahil itong katalo ko'y may ugaling mapakialam
Kung lumala ang sigalot ay di ko na pagtatakhan.

Nakialam sa manibela ang di maalam magmaneho
Hinarurot ang sasakyan, napakatulin ng takbo
Sa pababa ng kalsada, ang pangahas ay nakabunggo
Sa pakikialam niya'y inutang ang buhay ng kapwa tao.

Saka mo pa sasabihing manghimasok ay marapat
Ikaw nga diyan ay maglubay, nag ako'y di magtatalak
Sa tulad mong mapangahas, nakikialam na lang sukat
Ay gulo ang tinutungo, mahirap kang makaiwas.


DAPAT (Ikalawang Tindig)

Ako'y muntik nang masamid sa tugon ng kahidwaan
Kung ako po'y maglulubay, wala siyang makakalaban
Panghihimasok, pakikialam, sa salita lang di mainam
Ngunit ibinubunga nito ay magandang pakinabang.

Hindi dahil nakialam ka, ikaw na ang masusunod
Mahalaga'y pagpapayo sa kanila'y nailingkod
Sa di maalam magmaneho, kung mayroong nanghimasok
Sakuna'y di mangyayari, pagkat siya'y matatakot.

Marami sa atin dito'y mga walang pakialam
Walang kiber, kanya-kanya, wala ang malasakitan
Kaya naman ang abuso, nagaganap, walang lubay
Dahil na din sa tulad mong di marunong makibagay.

Kung sa iyo mangyayari ang nasabing kaapihan
Ang saklolo ng kapwa mo ang unang maiisipan
Sa matuwid na salita, dapat iyang pakikialam
Nang abuso ay mabawas, dahil may kapwang dadamay.


HINDI DAPAT (Ikatlong tindig)

Ang hihingi ng saklolo, dapat lamang na damayan
Sa di napapasaklolo, di dapat mong pakialaman
Kung sino ang kumakatok ang may layang mapagbuksan
Maliwanag ang usapan, ang malabo'y ang kalaban.

Pag sinabing pakikialam, ibig sabihi'y panggugulo
Ang katahimikan ng kapwa ang dito'y iniiskandalo
Kung nais mong makatulong, ikaw'y magsawalang-kibo
Sa eksena'y pumasok ka, kung mayroong tatawag sa iyo.

Marami sa kagaya mo ang nagdudunung-dunungan
Sa hangaring mapatanyag, nagkukunwaring hindi mangmang
Malimit pag nanghimasok, tiyak ulo'y walang laman
Di ko naman nilalahat, ngunit po katotohanan.


DAPAT (Ikatlong Tindig)

Kapag pala nagagalit, ang dilag ay gumaganda
Litid ay naglilitawan, ang leeg ay nanghahaba
Ikaw nga diyan ang nagsabi, sa buhay ay kanya-kanya
Ba't ngayon na nakikialam, tila ikaw'y umaasa.

Mayroong magkapitbahay na hindi nagkakasundo
May hawak na mga armas, gulo ay di biru-biro
Kahit di man tinatawag, ang wika mo'y pakialamero
Sa eksena ay pumasok, ang away ay naareglo.

Ibig kong ipaunawa sa makatang paraluman
Bago mangyari ang gusot, katulad ko ang kailangan
Kung aasaha'y kaparis mong manhid sa katotohanan
Sa iyo'y aking tinitiyak, wala kang aabutan.


HINDI DAPAT

Di ka isang awtoridad na dapat na mamagitan
Baka sa kanilang galit, ikaw ang mapagbuntunan
Sa gaya mong isang hambog, suungi'y kapahamakan
Di malayong ang bagsak mo'y sa emergency hospital.

Itong aking katunggali'y makulit po magkaminsan
Ang imposibleng mangyari, ginagawang karaniwan
O baka po nangangarap maging hero at superstar
Pati hindi tamang gawin, papasuking basta na lang.


DAPAT

Kaparis ng tinukoy ko, ako'y nagmamalasakit
Sarili ma'y mapahamak, ituturing ko ding langit
Mahalaga'y ang tulong ko na hindi ipinagkait
Dilat ako sa tutoo, hindi katulad mong pikit.

Iyan namang panghihimasok ay gawa ng matalino
Ilalagay din sa lugar nang hindi ka mapasubo
Hindi ito kapintasan, bagkus pa nga'y makatao
Pagkat itong pakikialam, walang bayad na serbisyo.


HINDI DAPAT

Walang bayad na serbisyo, ngunit ikaw'y namemerhuwisyo
Nananahimik mong kapwa'y abala ang siyang dulot mo
Ba't di sarili mong buhay ang sikaping mapanuto?
Nandiyan ba sa pakikialam ang pag-unlad at asenso?


DAPAT

Sa kapakanan ng kapatid kung wala kang malasakit
Ikaw ay makasarili, sa kapwa'y wala kang bait
Nakikita mo ang mali, sila'y di pa itutuwid
Anong uri kang nilalang na nabuhay sa daigdig.


HINDI DAPAT

Ako pa ang walang uri, at sa iyo, ano naman?
Sa sobrang panghihimasok, utak ay kinakalawang!


DAPAT

Hindi baleng kalawangin kung may loob na dumamay
Masasabing ang buhay ko'y nagkaroong kabuluhan!


HINDI DAPAT

Hindi iyan kabuluhan, bagkus ay kabulastugan!


DAPAT

Maramot ka sa kapwa mo dahil di ka nakikialam!


LAKANDIWA (Paghatol)

Di ko ibig makialam, nanghihimasok lang ako
Dumating na ang sandali upang kayo'y magretiro
Kayo muna'y magpahinga, basyo na ang inyong ulo
Kababayan, isa pa po, palakpakang masigabo!

Talaga pong magagaling ang makatang nagkaharap
Kahit mukha'y magkaiba, utak nama'y magkatapat
Kaya sadyang mahirap po ang papel kong ginaganap
Hindi dapat magkamali sa hatol na igagawad.

Ani ELVIE ESPIRITU, di raw dapat manghimasok
Sa buhay ng iba dahil walang gandang idudulot
Mapayapang pamumuhay magkaminsa'y nagugusot
Kapag merong ibang taong nakihalo't nakisangkot.

Dapat lang daw makiramay sa nahingi ng saklolo
Subalit kung hindi naman, di ka dapat makigulo
Kesa anya makialam sa buhay ng ibang tao
Ang sariling buhay muna ang sikaping mapanuto.

Kung si GONIE MEJIA po ang sya namang tatanungin
Ang salitang manghimasok ay masakit lang daw dinggin
Subalit kung nasa lugar ang pagtulong na 'yong hain
Ito anya'y malasakit, walang bayad na tungkulin.

Marami raw sa 'tin ditong kanya-kanya, walang paki
Kaya naman hanggang ngayon, marami ang inaapi
Ang tao raw na ang laging nasa isip ay sarili
Buhay nito sa daigdig ay maramot, walang silbi.

Kasaysayan nating tao ay kung ating babalikan
Sa Hardin ng Paraiso'y sino'ng unang nakialam?
Tama kayo — ang demonyong hanggang ngayo'y walang lubay,
Patuloy na nanggugulo sa buhay po ng may buhay.

Kung atin pong bubuklatin naman yaong Bagong Tipan
Kay Jesus ay may eskribang ganito ang katanungan:
“Guro, ano'ng dapat gawin upang akin pong makamtan
Ang buhay na walang hanggan?” At si Jesus ay nagsaysay.

Isang taong naglalakbay ang hinarang ng tulisan
Binugbog at ninakawan, halos patay na nang iwan
Umiwas ang saserdote at Levitang napadaan
Ngunit ang Samaritano'y nagmagandang-kalooban.

Nang tanungin ang eskriba kung nagmahal baga'y sino,
Sagot niya'y ang tumulong sa kapwa n'yang inabuso
At lubusang naunawa ang mensahe nitong kwento,
“Humayo ka,” ani Jesus, “at gayon din ang gawin mo.”

Ang gawaing manghimasok, kung ang dulot lang ay gulo
Ay wala ngang pinag-iba sa gawain ng demonyo
Subalit kung nasa lugar ang ginawang pagsaklolo
Ang gayon ay naaayon sa diwa ng Ebanghelyo.

Batay na rin sa katwiran ng dalawang nag-Balagtas
At sa aking pagsusuri nitong paksang inilahad
Ang hatol ko'y tabla lamang, si ELVIE at GONIE'y patas,
Kami po ay paalam na, good night, sweet dreams, goodbye, my love.
Mga tula at iba pang kathang handog sa OFWs: Bayani at biktima sa sariling bansa at sa ibayong dagat.


Aral at ligaw
Babae ang manliligaw
Bakla sa PNP
Bata at pamalo
Boksingerong anak
Dagdag na taon sa haiskul
Diborsyo sa Pilipinas
Giyera laban sa droga
Halalan sa 2016
Hiling ng magulang
Kapisan ang biyenan
Kapit sa patalim
Katotohanan sa pamamahayag
Maganda vs Pangit
Mahal mo vs Mahal ka
Matalino vs Mayaman
Pag-asa ng Bayan
Pagkakaisa ng mga Pilipino
Paglahok sa politika
Pagsasabi ng totoo
Pagsasawalang kibo ng inaapi
Pakialam sa pag-ibig ng anak
Pakikihalo ng matanda sa SK
Panghihimasok sa buhay ng iba
Pangingibang-bansa
People Power vs GMA?
Pusher na kaibigan
Si Manny Pacquiao at ang politika
Tahanan vs Paaralan



BALAGTASAN
Tuloy po kayo!TulaKwentulaSalintulaBalagtasanBlogTalasanDulaSanaysayMaikling KuwentoSali ka, KabayanKilalanin NatinUsapang OFWCartoonsAwitLarawanDoon Po Sa AminHandogKomento at punaArkibo

 
Personal na web site ni Rafael A. Pulmano

OFW – ANG BAGONG BAYANI
 
COPYRIGHT 2017 © RAFAEL A. PULMANO

affiliate_link